ChatGPT چیست؟ آموزش کامل چت جی پی تی، ساخت اکانت و پرامپتنویسی
اگر تا چند سال پیش صحبت از هوش مصنوعی بیشتر شبیه یک موضوع علمی و آیندهنگرانه بود، امروز کافی است یک سؤال را در ChatGPT بنویسید تا در چند ثانیه پاسخی دریافت کنید.
از نوشتن یک ایمیل ساده گرفته تا یادگیری زبان، ایدهپردازی، خلاصه کردن یک متن، کمک به برنامهنویسی، تولید محتوا و حتی تحلیل اطلاعات؛ ChatGPT به یکی از شناختهشدهترین ابزارهای هوش مصنوعی برای کاربران عادی و حرفهای تبدیل شده است.
اما یک سؤال اساسی وجود دارد:
ChatGPT چیست و چگونه کار میکند؟
آیا استفاده از آن رایگان است؟ چگونه برای ChatGPT حساب بسازیم؟ آیا میتوان به زبان فارسی با آن صحبت کرد؟ چطور باید یک پرامپت خوب بنویسیم؟ آیا ChatGPT همیشه جواب درست میدهد؟
در این مقاله از وبلاگ مایا، قرار است ChatGPT را از صفر بشناسیم و قدمبهقدم یاد بگیریم چطور از آن استفاده کنیم.
ChatGPT یک دستیار هوشمند مبتنی بر مدل زبانی پیشرفته است که میتواند متن تولید کند، سوالات را پاسخ دهد، ایدهپردازی کند، تحلیل داشته باشد و در کارهای روزمره به شما کمک کند. برخلاف یک موتور جستوجو، با شما گفتوگو میکند و میتواند خروجی را مرحلهبهمرحله به نیازتان نزدیک کند.
اما قدرتش را با دقت بهکار بگیرید: چون پاسخها ممکن است اشتباه باشند (پدیدهی «توهم» در هوش مصنوعی). پس از آن برای سرعت و خلاقیت استفاده کنید، اما اطلاعات حیاتی را همیشه راستیآزمایی کنید. ChatGPT جای فکر شما را نمیگیرد؛ فقط تواناییتان را چندبرابر میکند.
ChatGPT چیست؟
ChatGPT یک ابزار هوش مصنوعی مکالمهای است که توسط OpenAI توسعه داده شده است.
اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح دهیم، ChatGPT محیطی است که در آن میتوانید با یک مدل هوش مصنوعی به زبان طبیعی گفتوگو کنید.
مثلاً به جای اینکه برای پیدا کردن راه حل یک مسئله چندین صفحه را جستوجو کنید، میتوانید سؤال خود را به زبان ساده بنویسید:
«من هیچ آشنایی با سئو ندارم. از صفر برایم توضیح بده سئو چیست.»
یا:
«این متن را برای یک مدیرعامل رسمیتر کن»
یا:
«برای یک فروشگاه اینترنتی 20 ایده تولید محتوا بده»
ChatGPT تلاش میکند بر اساس دستور شما پاسخ مناسبی تولید کند.
نکته مهم این است که ChatGPT صرفاً یک ابزار برای «پرسیدن سؤال» نیست. میتوانید با آن یک گفتوگو را ادامه دهید، پاسخ را اصلاح کنید، جزئیات بیشتری بخواهید و خروجی را به چیزی که نیاز دارید نزدیکتر کنید.
Chat GPT مخفف چیست؟
یکی از پرسشهای متداول کاربران این است که ChatGPT مخفف چیست؟
نام ChatGPT از دو بخش تشکیل شده است:
Chat به معنای گفتوگو یا چت
GPT مخفف Generative Pre-trained Transformer
است.
GPT به خانوادهای از مدلهای زبانی اشاره دارد که برای پردازش و تولید زبان طراحی شدهاند.
در نتیجه، ChatGPT را میتوان یک محیط مکالمهای مبتنی بر مدلهای GPT دانست.
البته برای استفاده از ChatGPT لازم نیست با معماری Transformer یا جزئیات فنی مدلهای زبانی آشنا باشید. این مفاهیم بیشتر زمانی اهمیت پیدا میکنند که بخواهید ساختار فنی هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ (LLM) را بهتر بشناسید.
ChatGPT چگونه کار میکند؟
برای درک عملکرد ChatGPT بهتر است ابتدا با مفهوم مدل زبانی آشنا شویم.
مدلهای زبانی بزرگ با حجم زیادی از دادههای متنی آموزش داده میشوند و الگوهای موجود در زبان را یاد میگیرند.
وقتی شما یک سؤال، دستور یا متن وارد ChatGPT میکنید، مدل ورودی شما را پردازش میکند و بر اساس الگوهایی که آموخته و زمینه مکالمه، پاسخی تولید میکند.
برای مثال اگر بنویسید:
«برای یک فروشگاه لباس 10 ایده تبلیغاتی بده»
ChatGPT تلاش میکند ایدههایی متناسب با درخواست شما تولید کند.
اما اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
ChatGPT یک انسان نیست و پاسخهایش الزاماً حقیقت قطعی نیستند.
مدل ممکن است پاسخ بسیار روان و مطمئنی تولید کند، اما بخشی از آن پاسخ اشتباه باشد.
به همین دلیل هنگام استفاده از ChatGPT باید بین «پاسخ خوب» و «پاسخ درست» تفاوت قائل شوید.
آیا ChatGPT همیشه درست جواب میدهد؟
خیر-این شاید یکی از مهمترین چیزهایی باشد که هر کاربر ChatGPT باید بداند.
ممکن است ChatGPT:
یک عدد را اشتباه اعلام کند.
تاریخ نادرستی ارائه دهد.
یک مفهوم را اشتباه تفسیر کند.
اطلاعات قدیمی ارائه دهد.
منبعی را نادرست معرفی کند.
یا حتی اطلاعاتی را با لحن کاملاً مطمئن بیان کند که واقعیت ندارند.
به این نوع خطاها در مدلهای زبانی معمولاً Hallucination یا توهم هوش مصنوعی گفته میشود.
بنابراین اگر ChatGPT درباره یک موضوع حساس به شما پاسخ میدهد، اطلاعات را بررسی کنید.
این موضوع بهخصوص در زمینههای زیر اهمیت دارد:
پزشکی
حقوق
سرمایهگذاری
مالی
اخبار
اطلاعات علمی
آمار
اطلاعات محصول
پس یک قانون ساده را همیشه به خاطر داشته باشید:
هرچه پاسخ مهمتر است، نیاز به راستیآزمایی بیشتر است.
سایت ChatGPT رایگان کجاست؟
اگر عبارتهایی مانند «سایت چت جی پی تی رایگان»، «ChatGPT فارسی آنلاین» یا «چت جی بی تی چیست» را جستوجو کنید، ممکن است با سایتها و سرویسهای مختلفی مواجه شوید.
برای امنیت بیشتر، بهتر است ChatGPT را از مسیر رسمی آن استفاده کنید و هنگام ورود اطلاعات حساب یا پرداخت هزینه، حتماً به آدرس سایت توجه داشته باشید.
نسخهها، مدلها، محدودیتها و امکانات ChatGPT ممکن است در طول زمان تغییر کنند؛ بنابراین اطلاعاتی که درباره امکانات یک نسخه در یک زمان مشخص منتشر شده، ممکن است بعداً بهروز نباشد.
چگونه برای ChatGPT اکانت بسازیم؟
ساخت حساب کاربری ChatGPT معمولاً بسیار ساده است.
بهصورت کلی:
مرحله اول: ورود به ChatGPT
وارد وبسایت رسمی ChatGPT شوید.
مرحله دوم: انتخاب گزینه ثبتنام
گزینه مربوط به ایجاد حساب یا Sign Up را انتخاب کنید.
مرحله سوم: ایجاد حساب
بسته به گزینههای موجود، میتوانید از روشهای ارائهشده برای ایجاد حساب استفاده کنید.
مرحله چهارم: ورود به حساب
پس از تکمیل مراحل، وارد محیط ChatGPT خواهید شد.
رابط کاربری و مراحل ثبتنام ممکن است در طول زمان تغییر کند؛ بنابراین اگر ظاهر صفحه با چیزی که در این مقاله میبینید متفاوت بود، اصل فرایند را دنبال کنید.
آیا استفاده از ChatGPT رایگان است؟
ChatGPT دارای گزینههای رایگان و پولی است و امکانات هر کدام ممکن است در طول زمان تغییر کند.
برای شروع یادگیری و آشنایی با ChatGPT، معمولاً میتوانید از گزینه رایگان استفاده کنید.
اما «رایگان بودن» الزاماً به معنی دسترسی نامحدود به همه مدلها و قابلیتها نیست.
ممکن است برخی امکانات پیشرفته، مدلها یا سقف استفاده برای حسابهای مختلف متفاوت باشد.
بنابراین اگر هدف شما یادگیری ChatGPT است، بهتر است ابتدا با امکاناتی که در حساب خود دارید کار کنید و بعد ببینید آیا به قابلیتهای بیشتر نیاز دارید یا خیر.
استفاده رایگان از ChatGPT 4
یکی از عباراتی که کاربران زیاد جستوجو میکنند «استفاده رایگان از ChatGPT 4» است.
اما باید مراقب اطلاعات قدیمی در این زمینه باشید.
مدلهای ChatGPT و نحوه دسترسی به آنها در طول زمان تغییر میکنند. بنابراین بهتر است به جای اینکه صرفاً دنبال یک نام نسخه خاص باشید، در زمان استفاده بررسی کنید چه مدلها و امکاناتی برای حساب شما فعال هستند.
ChatGPT فارسی آنلاین؛ آیا میتوان فارسی صحبت کرد؟
بله.
میتوانید سؤالها و درخواستهای خود را به زبان فارسی وارد کنید و پاسخ فارسی دریافت کنید.
مثلاً:
«مفهوم هوش مصنوعی مولد را به زبان ساده برایم توضیح بده»
یا:
«این متن را با لحن رسمی و حرفهای بازنویسی کن»
اگر احساس کردید پاسخ فارسی بیش از حد رسمی یا ترجمهای است، میتوانید در پرامپت خود مشخص کنید:
«با فارسی طبیعی و روان بنویس و از ترجمه تحتاللفظی اصطلاحات انگلیسی خودداری کن»
این کار میتواند کیفیت و طبیعی بودن خروجی را بهتر کند.
با ChatGPT چه کارهایی میتوان انجام داد؟
کاربردهای ChatGPT بسیار گسترده است و همین موضوع یکی از دلایل محبوبیت آن است.
تولید محتوا با ChatGPT
ChatGPT میتواند در بخشهای مختلف تولید محتوا کمک کند:
پیدا کردن ایده
ساخت ساختار مقاله
نوشتن پیشنویس
بازنویسی
خلاصهسازی
تولید عنوان
نوشتن کپشن
ایدهپردازی برای شبکههای اجتماعی
اصلاح متن
تبدیل لحن متن
اما بهتر است خروجی خام هوش مصنوعی را بدون بررسی و ویرایش منتشر نکنید.
اگر هدف شما تولید محتوای حرفهای است، ChatGPT باید دستیار نویسنده باشد، نه جایگزین کامل نویسنده.
استفاده از ChatGPT برای یادگیری
یکی از جذابترین کاربردهای ChatGPT برای کاربران مبتدی، یادگیری است.
مثلاً اگر میخواهید سئو یاد بگیرید، میتوانید بنویسید:
«من هیچ پیشزمینهای درباره سئو ندارم. مثل یک معلم، سئو را از صفر به من آموزش بده و بعد از هر بخش از من سؤال بپرس.»
بعد میتوانید ادامه دهید:
«این قسمت را با مثال توضیح بده»
یا:
«حالا از این بخش یک آزمون 10 سؤالی بگیر»
در این حالت ChatGPT فقط پاسخدهنده نیست؛ میتواند در قالب یک دستیار آموزشی تعاملی مورد استفاده قرار گیرد.
این کاربرد با موضوع مقاله فعلی مایا درباره هوش مصنوعی در آموزش نیز ارتباط مستقیم دارد.
استفاده از ChatGPT برای ترجمه
ChatGPT میتواند برای ترجمه، بازنویسی و سادهسازی متن نیز استفاده شود.
مثلاً:
«این متن انگلیسی را به فارسی روان ترجمه کن و اصطلاحات تخصصی آن را نیز توضیح بده»
یا:
«این متن فارسی را به انگلیسی رسمی برای ارسال به یک شرکت ترجمه کن»
اما برای اسناد حقوقی، پزشکی، قراردادها یا متنهایی که کوچکترین اشتباه در آنها میتواند مشکلساز شود، خروجی باید حتماً توسط فرد متخصص بررسی شود.
استفاده از ChatGPT برای برنامهریزی
میتوانید ChatGPT را برای برنامهریزی بسیاری از کارها به کار ببرید.
مثلاً:
«روزانه دو ساعت وقت دارم و میخواهم طی سه ماه سئو یاد بگیرم. برای من یک برنامه هفتگی واقعبینانه طراحی کن.»
یا:
«برای یک وبسایت حوزه هوش مصنوعی، تقویم محتوایی 30 روزه طراحی کن»
هرچه اطلاعات بیشتری درباره شرایط خود بدهید، خروجی میتواند کاربردیتر شود.
استفاده از ChatGPT برای برنامهنویسی
ChatGPT میتواند در برنامهنویسی نیز کمک کند.
برای مثال میتوانید از آن بخواهید:
کد تولید کند.
کد را توضیح دهد.
خطا را بررسی کند.
کد را به زبان دیگری تبدیل کند.
ساختار یک پروژه را پیشنهاد دهد.
یک تابع را بهینه کند.
مفاهیم برنامهنویسی را آموزش دهد.
اما اینجا نیز همان قانون قبلی برقرار است:
کدی که ChatGPT تولید میکند الزاماً بدون خطا نیست.
قبل از استفاده در پروژه واقعی، کد را بررسی و تست کنید در ادامه آپدیت جدید ChatGPT یعنی Codex بررسی میکنیم که برای کمک به برنامه نویسان است.
Codex چیست و چه کاربردی دارد؟
اگر به برنامهنویسی علاقه دارید، احتمالاً نام Codex را هم در کنار ابزارهای هوش مصنوعی شنیدهاید. Codex مجموعهای از قابلیتهای هوش مصنوعی برای کمک به کدنویسی و کارهای مرتبط با مهندسی نرمافزار است که میتواند در کنار برنامهنویس قرار بگیرد و بخشی از کارهای فنی را سریعتر و سادهتر کند.
به زبان ساده، اگر ChatGPT را یک دستیار عمومی برای گفتوگو، یادگیری، تولید محتوا و انجام کارهای مختلف بدانیم، Codex بیشتر روی درک کد، نوشتن کد و کمک به انجام وظایف نرمافزاری تمرکز دارد.
برای مثال، یک برنامهنویس میتواند از آن برای کارهایی مانند:
نوشتن کد
توضیح کدهای پیچیده
پیدا کردن و رفع خطاها
تغییر یا بازنویسی کد
بررسی ساختار پروژه
نوشتن تست
کمک به مستندسازی
پیشنهاد راهحل برای یک مسئله برنامهنویسی
استفاده کند.
آیا Codex همان ChatGPT است؟
خیر. بهتر است این دو را یکی ندانیم.
ChatGPT یک دستیار هوش مصنوعی عمومی است که میتواند در زمینههای مختلفی مانند آموزش، تولید محتوا، ترجمه، تحلیل، ایدهپردازی و برنامهنویسی به شما کمک کند.
در مقابل، Codex بیشتر برای کارهای مرتبط با کدنویسی و مهندسی نرمافزار طراحی شده است.
البته این به معنی جدا بودن کامل این دو تجربه نیست. قابلیتهای مرتبط با کدنویسی در محصولات هوش مصنوعی میتوانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند و امکانات و نحوه ارائه آنها نیز با گذشت زمان تغییر میکند.
آیا Codex میتواند جای برنامهنویس را بگیرد؟
این تصور که ابزارهایی مانند Codex میتوانند بدون نیاز به انسان یک پروژه نرمافزاری را همیشه به شکل کامل و بدون خطا انجام دهند، چندان واقعبینانه نیست.
Codex میتواند سرعت برنامهنویس را افزایش دهد، کارهای تکراری را کاهش دهد و برای حل بسیاری از مسائل پیشنهادهای مفیدی ارائه کند؛ اما کد تولیدشده توسط هوش مصنوعی ممکن است خطا، باگ یا حتی مشکل امنیتی داشته باشد.
به همین دلیل برنامهنویس باید کد را بررسی، اجرا و آزمایش کند و در صورت نیاز آن را اصلاح کند.
در واقع بهترین روش استفاده از Codex این نیست که تمام تصمیمهای فنی را به هوش مصنوعی بسپاریم؛ بلکه باید آن را به عنوان یک دستیار برنامهنویسی قدرتمند در کنار دانش و تجربه انسان استفاده کنیم.
هرچه کاربر شناخت بیشتری از برنامهنویسی داشته باشد، بهتر میتواند خروجی ابزارهای هوش مصنوعی را ارزیابی کند و از آنها نتیجه بهتری بگیرد.
نکته: همانطور که ChatGPT ممکن است در پاسخهای متنی دچار خطا شود، ابزارهای هوش مصنوعی برنامهنویسی نیز ممکن است کد نادرست تولید کنند. بنابراین هیچ کدی را صرفاً به این دلیل که توسط هوش مصنوعی تولید شده، بدون بررسی و تست وارد پروژه واقعی نکنید.
اگر به آینده برنامهنویسی و نقش هوش مصنوعی در مهندسی نرمافزار علاقه دارید، مطالعه مقاله «مهندسی در عصر هوش مصنوعی» نیز میتواند دید کاملتری درباره این تغییرات به شما بدهد.
پرامپت چیست؟
پرامپت همان دستور، سؤال یا اطلاعاتی است که برای هدایت ChatGPT وارد میکنید.
مثلاً:
«درباره سئو توضیح بده»
یک پرامپت بسیار ساده است.
اما:
«فرض کن یک متخصص سئو هستی. سئو را برای فردی که هیچ اطلاعاتی درباره دیجیتال مارکتینگ ندارد توضیح بده. ابتدا مفهوم SEO را تعریف کن، سپس مهمترین بخشهای آن را توضیح بده و برای هر بخش یک مثال ساده ارائه کن.»
پرامپت دقیقتری است.
بنابراین پرامپتنویسی ChatGPT یعنی یاد بگیریم چگونه خواسته خود را طوری بیان کنیم که مدل بهتر متوجه هدف ما شود.
چگونه یک پرامپت خوب بنویسیم؟
یک پرامپت خوب الزاماً طولانی نیست.
مهم این است که اطلاعات درست و لازم را در اختیار مدل قرار دهد.
یک فرمول کاربردی:
نقش + هدف + زمینه + مخاطب + محدودیت + فرمت خروجی
مثلاً:
«به عنوان یک متخصص سئو عمل کن. برای وبسایت یک شرکت فناوری، مقالهای درباره هوش مصنوعی در بازاریابی طراحی کن. مخاطب مدیران کسبوکار هستند. لحن حرفهای اما قابل فهم باشد. مثالهای واقعی ارائه کن و خروجی را با تیترهای H2 و H3 ساختاربندی کن.»
7 نکته برای نوشتن پرامپت بهتر
1. هدف را مشخص کنید
به جای:
«مقاله بنویس»
بگویید:
«یک مقاله آموزشی برای کاربران مبتدی بنویس»
2. مخاطب را معرفی کنید
مثلاً:
«مخاطب افرادی هستند که هیچ تجربهای با AI ندارند»
3. نقش مشخص کنید
«به عنوان یک مدرس باتجربه هوش مصنوعی پاسخ بده»
4. نمونه بدهید
اگر سبک خاصی میخواهید، نمونه ارائه کنید.
5. محدودیت تعیین کنید
مثلاً:
«از اصطلاحات تخصصی بدون توضیح استفاده نکن»
6. قالب خروجی را تعیین کنید
مثلاً:
«پاسخ را به صورت جدول ارائه کن»
7. پاسخ را اصلاح کنید
لازم نیست اولین جواب را قبول کنید.
به ChatGPT بگویید:
«این بخش را سادهتر کن»
یا:
«مثالهای بیشتری اضافه کن»
یا:
«این متن زیادی رسمی است؛ طبیعیترش کن»
بهترین روش استفاده از ChatGPT: مکالمه مرحلهای
یکی از اشتباهات رایج این است که کاربر انتظار دارد با یک پرامپت، بهترین نتیجه ممکن را دریافت کند.
در عمل میتوانید کار را مرحلهبهمرحله پیش ببرید.
مثلاً:
مرحله اول:
10 ایده برای مقاله درباره هوش مصنوعی بده.
مرحله دوم:
ایده شماره 3 را انتخاب میکنم. ساختار مقاله را طراحی کن.
مرحله سوم:
بخش مقدمه را بنویس.
مرحله چهارم:
این بخش بیش از حد رسمی است. آن را طبیعیتر کن.
مرحله پنجم:
برای این قسمت سه مثال واقعی اضافه کن.
این روش به شما امکان میدهد خروجی را بهتدریج کنترل کنید.
اشتباهات رایج هنگام استفاده از ChatGPT
1.سؤال مبهم
«درباره بازاریابی بگو»
2.اعتماد کامل به خروجی
حتی پاسخ بسیار مطمئن ChatGPT ممکن است اشتباه باشد.
3.کپی مستقیم
خروجی AI را بدون بررسی و ویرایش منتشر نکنید.
4.ندادن زمینه
مدل باید بداند هدف، مخاطب و شرایط چیست.
5.انتظار پاسخ کامل در اولین تلاش
گفتوگو کنید و خروجی را اصلاح کنید.
6.وارد کردن اطلاعات محرمانه
رمز عبور، اطلاعات بانکی، دادههای حساس مشتریان یا اسناد محرمانه را بدون بررسی سیاستهای امنیتی و حریم خصوصی وارد ابزارهای AI نکنید.
آیا ChatGPT جای Google را میگیرد؟
ChatGPT و موتورهای جستوجو دقیقاً یک کار را انجام نمیدهند.
موتورهای جستوجو برای پیدا کردن صفحات، منابع و اطلاعات موجود در وب بسیار کاربردی هستند.
ChatGPT بیشتر برای تعامل، توضیح، تولید، تحلیل و پردازش اطلاعات مناسب است.
البته با اضافه شدن قابلیتهای جستوجوی وب و امکانات جدید به ابزارهای هوش مصنوعی، مرز میان این تجربهها در حال تغییر است.
بهترین انتخاب به نوع کاری که انجام میدهید بستگی دارد.
آیا ChatGPT میتواند جای انسان را بگیرد؟
این سؤال را زیاد میشنویم.
واقعیت این است که ChatGPT میتواند بسیاری از کارها را سریعتر کند، اما استفاده حرفهای از آن همچنان به انسان نیاز دارد.
یک کاربر حرفهای فقط خروجی ChatGPT را کپی نمیکند.
او:
1. در ابتدا مسئله را تعریف میکند
2.دستور مناسبی میدهد
3.پاسخ را بررسی میکند
4.نتیجه را اصلاح میکند
5.خروجی را با دانش و تجربه خودش ترکیب مبکند
بنابراین شاید مهمترین مهارت در عصر هوش مصنوعی، صرفاً «کار کردن با ChatGPT» نباشد؛ بلکه توانایی تشخیص اینکه چه کاری را به AI بسپاریم و چه کاری را خودمان انجام دهیم باشد.
در آخر
اگر بخواهیم ChatGPT را در یک جمله تعریف کنیم، میتوان گفت:
ChatGPT یک دستیار هوش مصنوعی مکالمهای است که میتواند بسیاری از کارهای فکری، آموزشی و محتوایی را سریعتر و سادهتر کند؛ اما خروجی آن همیشه بیخطا نیست.
برای استفاده درست از ChatGPT نیازی نیست متخصص هوش مصنوعی باشید.
از سؤالهای ساده شروع کنید، هدف خود را واضح بیان کنید، زمینه کافی بدهید، از پرامپتهای دقیق استفاده کنید و مهمتر از همه، پاسخهای مهم را بررسی کنید.
هرچه بیشتر با این ابزار کار کنید، بهتر متوجه میشوید چه نوع دستورهایی خروجی مناسبتری ایجاد میکنند.
به یاد داشته باشید که ChatGPT قرار نیست جای فکر کردن شما را بگیرد؛ قرار است توانایی شما را بیشتر کند.
